9 điểm cần khắc phục khi nhân sự liên tục rời đi

 9 điểm cần khắc phục khi nhân sự liên tục rời đi

Tình trạng nhân viên nghỉ việc liên tục (high turnover) là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy doanh nghiệp đang gặp vấn đề nghiêm trọng về quản trị con người. Khi nhân sự ra đi hàng loạt hoặc liên tục theo chuỗi, không chỉ gây gián đoạn công việc, tăng chi phí tuyển dụng và đào tạo, mà còn làm suy giảm tinh thần đội nhóm còn lại, tạo hiệu ứng domino tiêu cực. Để đảo ngược tình thế, lãnh đạo và bộ phận nhân sự cần chủ động khắc phục 9 điểm cốt lõi sau đây, thay vì chỉ xử lý triệu chứng bề mặt như tăng lương tạm thời hay tuyển gấp người mới.

1. Xây dựng và truyền thông rõ ràng lộ trình phát triển nghề nghiệp

Nhiều nhân viên nghỉ việc vì cảm thấy "bị mắc kẹt", không thấy tương lai rõ ràng dù đã gắn bó nhiều năm. Họ không biết làm thế nào để thăng tiến, học hỏi kỹ năng mới hay chuyển sang vị trí phù hợp hơn. Khắc phục bằng cách lập career path minh bạch cho từng vị trí: mô tả cấp bậc, kỹ năng cần đạt, thời gian tham chiếu, và điều kiện thăng chức. Tổ chức họp 1:1 định kỳ để thảo luận lộ trình cá nhân hóa, cam kết hỗ trợ đào tạo. Khi nhân viên thấy công ty đầu tư vào sự phát triển của họ, họ sẽ ít có ý định tìm cơ hội bên ngoài.

2. Cải thiện chính sách lương thưởng và đãi ngộ để đảm bảo công bằng, cạnh tranh

Lương thấp hơn thị trường hoặc chênh lệch lớn giữa nhân viên cũ – mới là nguyên nhân hàng đầu khiến người giỏi rời đi. Khắc phục bằng cách định kỳ rà soát khung lương theo giá trị công việc và mức thị trường, thực hiện điều chỉnh tăng lương hàng năm dựa trên hiệu suất + thâm niên. Xây dựng cơ chế thưởng rõ ràng, minh bạch (thưởng hiệu suất, thưởng dự án, thưởng giữ chân). Ngoài lương, bổ sung phúc lợi thiết thực như bảo hiểm sức khỏe tốt hơn, hỗ trợ chi phí học tập, linh hoạt giờ làm. Công bằng nội bộ phải được ưu tiên để tránh cảm giác bất công lan tỏa.

3. Cải thiện chất lượng quản lý trực tiếp – yếu tố quyết định giữ chân

Nhiều trường hợp nghỉ việc hàng loạt bắt nguồn từ một vị trí quản lý kém: thiếu giao tiếp, thiên vị, giao việc không rõ ràng, không hỗ trợ nhân viên. Khắc phục bằng cách đầu tư đào tạo kỹ năng lãnh đạo cho cấp quản lý: lắng nghe, phản hồi xây dựng, giải quyết xung đột, giao quyền. Thiết lập cơ chế đánh giá 360 độ (từ cấp dưới đánh giá sếp) để phát hiện sớm vấn đề. Nếu một quản lý liên tục có nhân viên nghỉ, cần can thiệp kịp thời: hỗ trợ cải thiện hoặc thay đổi vị trí phù hợp.

4. Xây dựng môi trường làm việc tích cực, giảm căng thẳng và kiệt sức

Môi trường độc hại (cạnh tranh nội bộ, nói xấu, thiếu hỗ trợ lẫn nhau) khiến nhân viên nhanh chóng kiệt sức và tìm đường ra đi. Khắc phục bằng cách thúc đẩy văn hóa tôn trọng, hợp tác: tổ chức hoạt động gắn kết đội nhóm, khuyến khích chia sẻ ý kiến mà không sợ bị phán xét. Thiết lập chính sách cân bằng công việc – cuộc sống: làm việc từ xa linh hoạt, nghỉ phép khuyến khích sử dụng, giới hạn làm thêm giờ không lương. Theo dõi dấu hiệu kiệt sức qua khảo sát ẩn danh định kỳ và can thiệp sớm (giảm tải công việc, hỗ trợ tinh thần).

5. Tăng cường sự công nhận và ghi nhận đóng góp của nhân viên

Nhân viên thường nghỉ vì cảm thấy nỗ lực không được nhìn nhận, dù họ làm việc chăm chỉ. Khắc phục bằng cách xây dựng chương trình công nhận đa dạng: khen thưởng công khai trong họp nhóm, gửi thư cảm ơn cá nhân hóa, trao giải nhỏ cho thành tích nổi bật, hoặc "nhân viên xuất sắc tháng". Công nhận không chỉ dừng ở lời nói mà cần gắn với phần thưởng cụ thể. Khi nhân viên cảm thấy được trân trọng, họ sẽ gắn bó lâu dài hơn.

6. Thực hiện phỏng vấn nghỉ việc (exit interview) một cách chân thành và hành động dựa trên phản hồi

Đừng bỏ qua hoặc làm qua loa exit interview. Đây là nguồn thông tin quý giá nhất để hiểu lý do thực sự. Khắc phục bằng cách tổ chức buổi gặp riêng tư, sử dụng câu hỏi mở, ghi chép cẩn thận và tổng hợp báo cáo định kỳ cho lãnh đạo cấp cao. Quan trọng hơn: hành động cụ thể dựa trên phản hồi chung (ví dụ: nếu nhiều người than phiền về quản lý, cần đào tạo lại; nếu về lương, cần điều chỉnh). Khi nhân viên thấy ý kiến của người cũ được lắng nghe và cải thiện, họ sẽ tin tưởng hơn vào công ty.

7. Cải thiện quy trình onboarding và hỗ trợ nhân viên mới hòa nhập

Nhân viên mới nghỉ sớm thường kéo theo hiệu ứng lan tỏa tiêu cực cho đội nhóm cũ. Khắc phục bằng cách chuẩn hóa quy trình onboarding: hướng dẫn rõ ràng ngày đầu, phân công mentor, đặt mục tiêu ngắn hạn, kiểm tra cảm nhận sau 30–60–90 ngày. Đảm bảo nhân viên mới được hỗ trợ đầy đủ để nhanh chóng đóng góp, tránh cảm giác lạc lõng hoặc quá tải ngay từ đầu. Onboarding tốt giúp giảm tỷ lệ nghỉ sớm và tạo ấn tượng tích cực lâu dài.

8. Tăng cường giao tiếp hai chiều và minh bạch thông tin nội bộ

Thiếu thông tin, tin đồn lan truyền là "ngòi nổ" khiến nhân viên mất niềm tin và nghỉ việc. Khắc phục bằng cách tổ chức họp toàn công ty định kỳ để cập nhật tình hình kinh doanh, chiến lược, thay đổi chính sách. Khuyến khích kênh phản hồi ẩn danh (hộp thư góp ý, khảo sát pulse). Lãnh đạo cần minh bạch về khó khăn (nếu có) thay vì che giấu, đồng thời giải thích rõ lý do các quyết định ảnh hưởng đến nhân viên. Giao tiếp tốt giúp giảm hoang mang và tăng sự gắn kết.

9. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp mạnh mẽ, phù hợp với giá trị cốt lõi

Văn hóa yếu hoặc không nhất quán là nguyên nhân gốc rễ khiến nhân viên liên tục rời đi. Khắc phục bằng cách xác định rõ giá trị cốt lõi (ví dụ: trách nhiệm, sáng tạo, hỗ trợ lẫn nhau) và thể hiện nhất quán qua hành động: tuyển dụng, đánh giá, thưởng phạt đều dựa trên giá trị đó. Xây dựng các nghi thức văn hóa (team building, kỷ niệm thành tựu chung) để củng cố cảm giác thuộc về. Khi văn hóa mạnh và phù hợp, nhân viên sẽ tự nguyện ở lại dù có lời mời hấp dẫn từ bên ngoài.

Kết luận

Tình trạng nhân sự liên tục rời đi không phải là "số phận" mà là hậu quả của những thiếu sót có thể khắc phục được. Thay vì tìm cách "vá víu" tạm thời (tăng lương đột xuất, tuyển gấp), doanh nghiệp cần tiếp cận toàn diện qua 9 điểm trên: từ lộ trình phát triển, lương thưởng công bằng, chất lượng quản lý, đến văn hóa và giao tiếp. Quá trình này đòi hỏi sự cam kết lâu dài từ lãnh đạo cấp cao, không thể thay đổi chỉ trong vài tháng.

Khi thực hiện đồng bộ và kiên trì, doanh nghiệp không chỉ giảm thiểu tình trạng nghỉ việc mà còn xây dựng được đội ngũ gắn bó, hiệu suất cao và sẵn sàng đồng hành qua mọi giai đoạn khó khăn. Nhân viên không chỉ làm việc vì tiền, mà vì họ cảm thấy được tôn trọng, phát triển và thuộc về một tổ chức có ý nghĩa. Đó mới là chìa khóa bền vững để giữ chân nhân tài trong bối cảnh cạnh tranh nhân sự ngày càng gay gắt.